Thu nhập: Nộp thuế và hoàn thuế

Ở bất kì nước nào tiền thuế cũng là nguồn tài chính quan trọng đảm bảo hoạt động của các cấp chính quyền. Thụy Sĩ hoặc Việt Nam không phải là ngoại lệ nhưng mỗi nước sẽ có những quy định riêng. Trang web sau sẽ giải thích tường tận về lịch sử, các khoản thuế ở Thụy Sĩ: http://www.estv.admin.ch/dokumentation/00079/00080/00660/?lang=en

Phạm vi bài viết này chỉ tóm tắt lại từ trang web trên loại thuế liên quan trực tiếp đến mỗi người có thu nhập ở Thụy Sĩ: đó là thuế thu nhập từ lương.

Ở Thụy Sĩ, cứ có thu nhập là thuế thu nhập sẽ được áp dụng, không có mức thu nhập tối thiểu không bị thu thuế. Trong thuế thu nhập, có các phần được chia cho 3 cấp quản lí hành chính: liên bang, canton và địa phương (commune/Gemeinde). Hai mức thuế canton và địa phương sẽ được áp dụng dựa trên mức thuế của liên bang. Tỉ lệ thuế của liên bang áp dụng theo mức thu nhập để cho người có thu nhập cao sẽ đóng nhiều thuế hơn so với người có thu nhập thấp. Cơ quan thuế của canton sẽ là nơi đứng ra thu thuế cho cả 3 cấp. Thông thường, qua trình thu thuế đối với người có quốc tịch Thụy Sĩ hoặc có giấy phép cư trú loại C là:

-Trong năm, phải đóng một mức thuế nhất định.

-Cuối năm, sau khi có tất cả các khoản chi và tiêu, người đóng thuế làm bản khai và nộp phần thuế còn thiếu hoặc lấy lại phần thuế đã nộp nhiều hơn mức phải nộp. Cuối năm có thể lấy lại thuế vì có các khoản miễn trừ thuế mà trong năm chưa tính đến.

Đối với những người có permis B, L, thuế được thu trước khi tiền lương đến tay người lao động, vì thế trong tiếng Pháp gọi là Impôt à la source, tạm dịch là Thu thuế từ nguồn – nguồn theo nghĩa nguồn của thu nhập. Thuế này được thu theo kiểu không có bất kì khoản miễn trừ nào được tính nên mức thu nhập được áp thuế là cao và nếu hết năm, nếu người có thu nhập không điền form đúng hạn để lấy lại phần thuế thu quá mức phải đóng, số tiền đó coi như mất vào tay cơ quan thuế.

Xét một ví dụ: một người có thu nhập hàng năm là 50’000CHF. Cơ quan thuế không cần biết người này ăn ở ra sao, sống thế nào, dùng ngay con số 50’000CHF làm con số thu nhập cuối cùng. Trên thực tế, người đó phải chi trả một số khoản như sau, có thể được miễn thuế:

  • Đi lại từ nhà đến nơi làm 3km hoặc 700.-/năm tiền giao thông công cộng.
  • Chi phí ăn trưa tại nơi làm việc, trung bình 10CHF/bữa cho 240 ngày làm việc / năm, tức là 2’400CHF/năm.
  • Gửi con ở nhà trẻ, hàng tháng mất 1’000CHF, tức là 12’000CHF/năm
  • Tham gia vào hoạt động của một Đảng phái tại địa phương, mỗi năm mất 1’000CHF
  • Mỗi năm tham gia hoạt động từ thiện 2’000CHF
  • Mỗi tháng gửi 500CHF về cho người thân ở Việt Nam, một năm là 6’000CHF

Vậy, tổng cộng các khoản chi được miễn thuế cho 1 năm là 700+2’400+12’000+1’000+2’000+6’000 = 24’100CHF. Còn lại số tiền thu nhập cho 1 năm đóng thuế là 25’900CHF. Tra trong bảng barem thuế của cơ quan thu thuế canton ta sẽ thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa mức thuế dành cho hai mức thu nhập. Nếu lấy trang web sau của cantonde Vaud: http://www.vd.ch/themes/etat-droit-finances/impots/impots-individus-personnes-physiques/calculer-mes-impots/#h2_vd_calculette_resultats ta sẽ thấy mức chênh lệch lên đến khoảng 5’000CHF – một khoản không hề nhỏ.

Tất nhiên đây là một ví dụ phóng đại nhưng qua đó, ta có thể thấy được sẽ là sự lãng phí lớn nếu cuối năm chúng ta không khai bảng hoàn thuế. Cứ cho là bạn sẵn sàng cống hiến khoản chênh lệch cho ngân sách Thụy Sĩ thì cũng không có lời cám ơn nào sẽ được gửi tới bạn và người khác, khi biết chuyện sẽ nhìn bạn và nghĩ: ngu ngốc :).

Một số khoản có thể được miễn trừ thuế khác: chi phí cho trang phục nếu công việc yêu cầu và bạn phải tự bỏ tiền túi ra, chi phí sức khỏe, chi phí cho những người mà bạn phải chịu trách nhiệm (con cái, mẹ già…). Để biết những khoản nào có thể được miễn trừ, tốt nhất bạn nên tìm hiểu ở cơ quan thuế của địa phương.

Về nguyên tắc, trách nhiệm thuế là công bằng cho tất cả mọi người, không phân biệt loại permis hoặc quốc tịch. Là người nước ngoài không có nghĩa sẽ phải đóng thuế nhiều hơn người địa phương. Ngay cả khi bạn đóng thuế theo kiểu impot à la source thì cuối năm bạn vẫn có quyền khai vào bản kê khai thuế đầy đủ và qua đó lấy lại phần chênh lệch mà bạn đã đóng quá nhiều. Ở Vaud, có phần mềm VaudTax dùng để khai thuế: http://www.vd.ch/themes/etat-droit-finances/impots/vaudtax/ để làm như vậy. Đơn giản hơn, cơ quan thuế ở đây còn cung cấp bản khai thuế rút gọn dành cho những người nộp impot à la source. Ở các canton khác, cần liên hệ với cơ quan thuế để biết thêm chi tiết.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: